«Ինչ-որ կարևոր բան տեղի կունենա»
Պատկերացրե՛ք մի շատ փոքրիկ գյուղ, որտեղ մի ծեր կին է ապրում, որն ունի երկու երեխա` մեկը տղա` 17 և մյուսը աղջիկ` 14 տարեկան: Նրանց նախաճաշ է մատուցում և անհանգիստ տեսք ունի: Երեխաները նրան հարցնում են, թե ինչ է նրան պատահել, և նա պատասխանում է.
-Չգիտեմ, բայց գիշերը լուսացրել եմ այն կանխազգացմամբ, որ ինչ-որ կարևոր բան է պատահելու այս գյուղին:
Նրանք ծիծաղում են մոր վրա: Ասում են, որ դրանք ծեր կնոջ կանխազգացումներ են, սովորական բան: Որդին գնում է բիլիարդ խաղալու, և հենց այն պահին, երբ պատրաստվում է մի պարզագույն կարամբոլ անել, մյուս խաղացողը նրան ասում է.
-Մի պեսոյով գրազ գանք, որ չես կարողանա:
Բոլորը ծիծաղում են: Նա էլ է ծիծաղում: Նետում է կարամբոլն ու չի կարողանում: Վճարում է իր պեսոն, և բոլորը նրան հարցնում են, թե ինչ պատահեց, եթե մի պարզ կարամբոլ էր: Պատասխանում է.
-Ճիշտ է, բայց մոտս մի անհանգստություն է մնացել, որովհետև առավոտյան մայրս ասաց, թե ինչ-որ կարևոր բան է պատահելու այս գյուղին:
Բոլորը ծիծաղում են նրա վրա, և նա, ով շահել էր իր պեսոն, վերադառնում է տուն՝ մոր մոտ, կամ թոռնիկի, կամ էլ վերջիվերջո ինչ-որ ազգականի: Երջանիկ իր պեսոյով` ասում է.
-Այս պեսոն ամենապարզ ձևով շահեցի Դամասոյից, որովհետև նա հիմարի մեկն է:
-Եվ ինչու՞ է նա հիմար:
-Ա՛յ մարդ, որովհետև չկարողացավ մի պարզագույն կարամբոլ անել` խառնված այն մտքից, որ մայրն առավոտյան ասել էր, թե ինչ-որ կարևոր բան է պատահելու այս գյուղում:
Այդ ժամանակ նրա մայրն ասում է.
-Մի՛ ծաղրիր մեծահասակների կանխազգացումները, որովհետև դրանք երբեմն կատարվում են:
Շահողի ազգականը, դա լսելով, գնում է միս գնելու: Նա ասում է մսավաճառին.
-Տու՛ր ինձ մեկ ֆունտ միս,- և այն պահին, երբ միսը կտրում են իր համար, ավելացնում է:- Ավելի լավ է երկու ֆունտ, քանի որ ասում են, որ ինչ-որ կարևոր բան է պատահելու, և ավելի լավ է պատրաստ լինել:
Մսավաճառը վաճառում է միսը, և երբ գալիս է մեկ այլ կին՝ մեկ ֆունտ միս գնելու, նրան ասում է.
-Երկու՛սը տարեք, որովհետև այս կողմերում մարդիկ ասում են, որ մի շատ կարևոր բան է պատահելու, և պատրաստվում են ու գնումներ են անում:
Այդպիսով տարեց կինը պատասխանում է.
-Մի քանի երեխա ունեմ, տե՛ս, ավելի լավ է չորս ֆունտ տուր:
Տանում է չորս ֆունտը, և պատմությունը չերկարացնելու համար կասեմ, որ մսավաճառը կես ժամում սպառում է միսը, մեկ այլ կով է մորթում, ամբողջը վաճառում է, և լուրը գնալով տարածվում է: Գալիս է պահը, երբ բոլորը գյուղում սպասում են, որ ինչ-որ բան պատահի: Կաթվածահար է լինում ողջ աշխուժությունը, և հանկարծ ցերեկվա ժամը երկուսին սովորական շոգն է սկսվում: Ինչ-որ մեկն ասում է.
-Հասկանու՞մ եք, թե ինչ շոգ է:
-Բայց այս գյուղում միշտ էլ շոգ է եղել:
(Այնքան շոգ, որ այս գյուղում երաժիշտները գործիքները խեժով կցմցում էին և միշտ ստվերում էին նվագում, որովհետև եթե նվագեին արևի տակ, դրանք կտոր-կտոր կլինեին:)
-Այնուամենայնիվ,- ասում է մեկը,- այս ժամին երբեք այսքան շոգ չի եղել:
-Բայց ցերեկվա ժամը երկուսը հենց ամենաշոգ ժամն է:
-Այո՛, բայց ոչ այնքան շոգ, որքան հիմա:
Ամայացած գյուղի ամայացած հրապարակում հանկարծ մի թռչուն է ընկնում, և շշուկներ են տարածվում.
-Հրապարակում մի թռչուն կա:
Եվ բոլորը խառնված գալիս են թռչնակին տեսնելու:
-Բայց, պարոնա՛յք, միշտ էլ եղել են թռչնակներ, որ ընկել են:
-Այո՛, բայց երբեք՝ այս ժամին:
Գյուղի բնակիչների մոտ գալիս է մի այնպիսի ճնշման պահ, որ բոլորը հուսալքված ուզում են հեռանալ և դրա համար քաջություն չեն ունենում:
-Ես իսկական տղամարդ եմ,- գոռում է մեկը:- Ես հեռանում եմ:
Հավաքում է իր գույքը, իր երեխաներին, իր կենդանիներին, նրանց դնում է կառքը և կտրում-անցնում է կենտրոնական փողոցը, որտեղ խեղճ գյուղը նայում է նրան: Մինչ այն պահը, երբ ասում են.
-Եթե սա համարձակվեց, այդ դեպքում մենք էլ կհեռանանք:
Եվ սկսում են բառացիորեն դատարկել գյուղը: Տանում են իրերը, կենդանիներին, ամեն ինչ:
Եվ գյուղը վերջին լքողներից մեկն ասում է.
-Հանկարծ դժբախտություն չթափվի՜ այն ամենի վրա, ինչ մնում է մեր տնից,- և այդպիսով այն կրակի է տալիս, և մյուսները նույնպես կրակի են տալիս իրենց տները:
Փախչում են սարսափի ու իսկական խուճապի մեջ, ասես պատերազմի զանգվածային տեղահանման ժամանակ, և նրանց մեջտեղից գնում է այն կինը, որ կանխազգացում էր ունեցել` բղավելով.
-Ես ասացի, որ մի շատ կարևոր բան էր պատահելու, իսկ ինձ ասացին, որ խելագարվել էի:
«Այցելուն»
Երկու ճանապարհորդների հաջողվեց ապաստան գտնել մի լքված հյուղակում այն բանից հետո, երբ ձյան մեջ մոլորված՝ թափառեցին երեք օր: Երեք օր անց էլ նրանցից մեկը մահացավ: Ողջ մնացածը փոս փորեց ձյան մեջ՝ հյուղակից մոտ հարյուր մետր հեռավորության վրա, և թաղեց մահացածի դին: Հաջորդ օրը, սակայն, իր խաղաղ քնից արթնանալուց հետո նրան նորից գտավ տան ներսում մեռած, սառցակալած, իր մահճակալի առջև նստած՝ պաշտոնական այցելուի պես: Նորից թաղեց դիակն, այս անգամ ավելի հեռավոր գերեզմանում, բայց երբ հաջորդ օրն արթնացավ, գտավ նորից նստած իր մահճակալի դիմաց: Խելագարվեց: Օրագրից, որ վարում էր, կարելի է իմանալ նրա պատմությունը: Բազմաթիվ բացատրությունների թվում, որոնք տրվել են որպես պատասխան այս հանելուկին, ամենաճշմարտանմանը հետևայլն է. կենդանի մնացածը իր մենակության մեջ այնքան ընկճված էր, որ ինքն էր քնած ժամանակ փորում հանում դիակը, իսկ հետո արթուն ժամանակ թաղում:
Վերջ
«Մտածիր մեր մասին»
Մահապատիժ իրականացնող ջոկատը մի ցուրտ լուսաբացի դուրս բերեց կալանավորին իր բանտախցից: Ստիպված էին ոտքով անցնել ձյունապատ դաշտը, որպեսզի հասնեն մահապատժի վայր: Քաղաքացիական թիկնազորը ցրտից պաշտպանված էր ձեռնոցներով, վերարկուներով, եռեզր գլխարկներով, բայց անգամ այդպես դողում էին սառցակալած անապատում: Խեղճ բանտարկյալը, որը հագին միայն մաշված բրդե բաճկոն ուներ, շփում էր ցրտից սառած ու քարացած մարմինը, բարձրաձայն տրտնջում էր մահացու ցրտից: Մի պահ դասակի հրամանատարը, նյարդայնացած նրա բողոքից, բղավեց.
-Գրո´ղը տանի, հերիք քեզ սուրբ նահատակ երևակայես էս սառնամանիքին: Մեր մասին մտածիր, որ դեռ պիտի ետ դառնանք:
Վերջ
- Գաբրիել Գարսիա Մարկեսի մասին գրել և սովորել հետաքրքիր տեղեկություններ։
Ես իմացա որ Գաբրիել Գարսիա Մարկեսը կոլումբիացի գրող էր, և նա Հարյուր տարվա մենություն վեպը գրել է 18 ամսում։ Հետաքրքիր է, որ գրքի գաղափարը նրա մոտ առաջացել է հայրենի գյուղ այցելելուց հետո, իսկ 1982 թվականին նա ստացել է գրականության Նոբելյան մրցանակ։
- Վերլուծել պատմվածքները՝ անդադառնալով բուն իմաստին և ասելիքին։
1.«Ինչ-որ կարևոր բան տեղի կունենա»
Այս պատմվացքը մի կնոջ մասին է, ով մի օր անպատճառ ասեց որ վատ զգացողություն ունի և իբրև ինչ որ վատ բան պետք է տեղի ունենա: Այդ խոսքերը տարածվեցին ամբողջ գյուղով մեկ և բոլորը առանց ոչ մի ապացույց վառեցին իրենց տները և լքեցին գյուղը հավատալով մի բանի ինչում վստահ չեն: Ըստ ինձ այս տեքստը նրա մասին է թե ինչ հեշտ են մարդիկ հավատում ինչ որ բանի, ինչը նույնիսկ չեն ուսումնասիրել:
2.«Այցելուն»
Այս պատմվածքը երկու ճանապարհորդների մասին է, ովքեր ձյան մեջ մոլորվելուց հետո ապաստան են գտնում։ Նրանցից մեկը ճանապարհին մահանում է և իր ընկերը թաղում է նրան ձյան մեջ: դրանից հետո նա ամեն օր քնելուց հետո գտնում է ընկերոջ դին իր մահճակալի դիմաց և նորից թաղում է ձյան մեջ։ Հետագայում պարզվում է, որ նա իր մենակության պատճառով ինքն էր հանում ընկերոջ դին և նորից թաղում։
Պատմվածքը ցույց է տալիս, թե ինչքան ուժեղ կարող է լինել մենակությունը և ինչպես այն կարող է ազդել մարդու վրա։
3.«Մտածիր մեր մասին»
Այս պատմվածքը մի բանտարկյալի մասին է, ում տանում են մահապատժի։ Ճանապարհին նա բողոքում է ցրտից, իսկ հրամանատարը նրան ասում է, որ մտածի նաև իրենց մասին, քանի որ նրանք էլ են ցրտից դողում և դեռ նրան տանելուց հետո հետ պետք է վերադառնան։
Ըստ ինձ այս տեքստը նրա մասին է, թե ինչպես մարդիկ երբեմն իրենց խնդիրների մասին մտածելով մոռանում են ուրիշների խնդիրների մասին։
Սարգսյան Դավիթ բլոգ 